Panele Solarne vs. Panele Fotowoltaiczne – Podobieństwa i Różnice

W ostatnim czasie rozwiązania ekologiczne zyskały sporą popularność. Zbawienny wpływ na nasze środowisko, oszczędność na dłuższą metę oraz dopłaty z programów unijnych ciągle zachęcają Polaków do nowoczesnych inwestycji. Wśród nich królują kolektory słoneczne oraz panele fotowoltaiczne – choć często używa się ich jako pojęcia tożsame, istnieje między nimi kilka kluczowych różnic, które warto poznać.

Panel PV i Solary: Najważniejsze Podobieństwa

Tym, co łączy zarówno panele solarne, jak i fotowoltaiczne, jest energia słoneczna. Oba rodzaje paneli pobierają ją w sposób niemal identyczny, w dodatku zalicza się je również do aktywnych metod pozyskiwania energii słonecznej. Mogą one zostać zainstalowane w istniejących już budynkach, bez konieczności ich przebudowy. Decydując się na panele solarne lub fotowoltaiczne, musimy dokładnie rozważyć ich ilość, położenie względem stron świata, a także kąt ich nachylenia. Światło słoneczne jest bowiem jedynym bodźcem, na którym skupia się cała instalacja. Na tym jednak podobieństwa się kończą, gdyż sposób wykorzystania pozyskanej energii przez poszczególne panele dość mocno się od siebie różni.

 

Panele Solarne

Kolektory słoneczne

Kolektory słoneczne

Kolektory słoneczne (zwane również panelami słonecznymi) wykorzystują pobraną energię wyłącznie do podgrzewania wody – najczęściej użytkowej. Zdarza się jednak, iż w ten sposób możemy ogrzać również dom czy wodę w basenie. 

Największą popularnością cieszą się kolektory płaskie oraz kolektory rurowe próżniowe. Różnią się głównie absorberem, który pochłania promienie słoneczne, a także chroni przed utratą przyjętego ciepła. W przypadku kolektorów płaskich jest to blacha wykonana z miedzi lub aluminium, zaś w kolektorach rurowych próżniowych element ten jest podzielony na wąskie pasy – umieszcza się je pojedynczo w każdej rurze próżniowej. 

Panele solarne są świetnym rozwiązaniem dla osób, którym zależy na niskich kosztach ciepłej wody użytkowej (c.w.u.) – przez większą część roku panele sprostają niemal całemu zapotrzebowaniu. Charakteryzują się one również bardzo wysoką sprawnością, która sięga nawet 80% (sprawność paneli fotowoltaicznych przy tego typu użytkowaniu wynosi do 15%).

Panele Fotowoltaiczne

Panele Fotowiltaiczne Na Dachu

Panele Fotowiltaiczne

Użytkowanie energii zebranej przez panele fotowoltaiczne jest uniwersalne; promieniowanie słoneczne przekształcane jest dzięki nim na energię elektryczną. W ten sposób możemy wykorzystać promienie słońca na mnóstwo różnych sposobów – w tym także do ogrzewania wody. 

Cena paneli fotowoltaicznych jest jednak bardzo wysoka, dlatego dość powszechnym zjawiskiem jest mocowanie samych ogniw fotowoltaicznych lub ich baterii, które stosuje się m.in. w kalkulatorach czy sygnalizacji świetlnej. Warto również pamiętać, że zdecydowana większość urządzeń zasilana jest prądem zmiennym, natomiast dzięki panelom uzyskamy prąd stały. Będziemy musieli więc dokupić dodatkowy sprzęt (falownik), który przetworzy energię. Panele tego typu są jednak dużo wygodniejsze podczas instalowania, a zamocować je możemy nawet w sporej odległości od domu. 

Modernizacja Instalacji Elektrycznych

Przyjmuje się że gruntowna modernizacja instalacji elektrycznej w budynkach mieszkalnych powinna być przeprowadzana średnio po 20 latach od jej montażu, zaś w przypadku gdy z funkcjonowaniem instalacji pojawiają się problemy lub może ona powodować zagrożenie dla osób z niej korzystających okres ten należy odpowiednio skrócić.

Ocena stanu instalacji elektrycznej

Ocena stanu instalacji powinna być dokonywana przed uprawnionego elektryka, który wykona odpowiednie pomiary i stwierdzi czy instalacja funkcjonuje poprawnie oraz czy nie stwarza zagrożenia i może być dalej eksploatowana. Zgodnie z zapisami zawartymi w ustawie “Prawo budowlane” z dnia 7 lipca 1994 roku, okresowe sprawdzanie instalacji elektrycznej w budynkach mieszkalnych powinno być przeprowadzane nie rzadziej niż raz na 5 lat lub w przypadku wpływu na instalację szkodliwych czynników zewnętrznych – raz na rok. Ustawa ta nakłada również na właścicieli i zarządców budynków obowiązek dbania o dobry stan instalacji i przeprowadzania okresowych badań kontrolnych w podlegających im budynkach.

Modernizacja instalacji elektrycznych – planowanie

W ostatnim czasie średnie zapotrzebowanie na energię przeciętnego gospodarstwa domowego wzrosło ponad 4-krotnie, zwiększyła się zarówno ilość wykorzystywanych urządzeń elektrycznych, jak również ich sumaryczne zapotrzebowanie na moc. W związku z tym należy pamiętać, aby modernizacją nie było jedynie dołożenie kolejnych gniazdek do istniejącego obwodu, ale jego gruntowna przebudowa i wymiana oprzewodowania, tak by długotrwała obciążalność prądowa zastosowanych przewodów była dopasowana do rzeczywistego prądu pobieranego przez podłączone odbiorniki. Należy pamiętać również, że obecne przepisy i normy nakazują stosowanie w obwodach elektrycznych przewodów z żyłą ochronną PE, jak również określają że owe przewody mogą być wykonane wyłącznie z miedzi.

Przystępując do planowania modernizacji instalacji elektrycznej, w pierwszym kroku należy określić ilość gniazd elektrycznych, jakie będziemy potrzebowali w danym pomieszczeniu oraz przewidzieć ich zastosowanie. Jest to konieczne, aby elektryk wykonujący przebudowę instalacji mógł prawidłowo dobrać ilość obwodów oraz przekroje przewodów oraz wielkości zabezpieczeń. Obecne trendy panujące na rynku instalacji elektrycznych sugerują, aby osobny obwód gniazd elektryczny został wydzielony dla każdego pomieszczenia oraz dla każdego urządzenia dużego AGD, jak również zaleca się aby w pomieszczeniach wydzielić dedykowane obwody gniazd komputerowych, tzw. gniazda DATA.

Oprócz obwodów gniazd elektrycznych, należy również przemyśleć czy będą wprowadzane zmiany w oświetleniu budynku – zmiany usytuowania lamp, oświetlenie w suficie podwieszanym, podświetlenia LED oraz oświetlenie zewnętrzne. Kolejnym ważnym aspektem, o którym warto pomyśleć podczas modernizacji instalacji jest zastosowanie zewnętrznych elektrycznych rolet w naszym domu, jeżeli w przyszłości taka inwestycja jest planowana, dobrze już na tym etapie przygotować punkty wypustowe pod te rolety. Sytuacja ma się podobnie jeżeli chodzi o montaż systemu alarmowego lub monitoringu w budynku.

 

Modernizacja instalacji – system inteligentnego domu

Ostatnim już aspektem, na który chciałbym zwrócić uwagę w tym artykule są nasze oczekiwania odnośnie zwiększenia możliwości naszego domu poprzez zastosowanie systemu inteligentnego budynku. Obecnie są już na rynku dostępne znakomicie działające bezprzewodowe systemy inteligentnego budynku, które można zamontować na każdym etapie budowy domu. Moduły takiego systemu instaluje się w puszkach pod osprzętem elektrycznym, dzięki czemu zwykłą instalację elektryczną można w łatwy sposób przerobić na instalację inteligentną. Jednak w przypadku gdy pod osprzęt elektryczny zastosowano puszki płytkie, możliwości montażu modułów tego typu zostaną znacznie ograniczone, w związku z tym jeżeli myślą Państwo o zastosowaniu u siebie systemu tego typu w przyszłości, już na etapie modernizacji instalacji elektrycznej zaleca się stosowanie puszek głębokich lub dedykowanych puszek elektroinstalacyjnych przystosowanych do montażu modułów elektronicznych.

Jakie Bezpieczniki Do Domu / Mieszkania?

Nadprądowy wyłącznik instalacyjny "eS"

Większość obwodów instalacji elektrycznych w naszych domach czy mieszkaniach to obwody gniazd zasilających oraz obwody oświetleniowe i to właśnie na kwestii doboru bezpieczników do tych obwodów skupimy się w tym artykule.

Tematyka zabezpieczenia instalacji elektrycznych przed przeciążeniem między innymi za pomocą wyłączników nadmiarowo prądowych (tzw. esów) została szczegółowo omówiona w następujących normach i rozporządzeniach:

Czytaj dalej

Wyłącznik, Rozłącznik i Odłącznik – Podobieństwa i Różnice

W tym artykule postaramy się odpowiedzieć na często pojawiające na różnego rodzaju forach poświęconych elektryce pytanie dotyczące różnic pomiędzy wyłącznikiem a rozłącznikiem czy odłącznikiem.

Wyłącznik

Nadprądowy wyłącznik instalacyjny "eS"

Wyłącznikiem przyjęło się określać elektryczny łącznik mechanizmowy, który  zarówno w warunkach normalnych (znamionowych), jak również w przypadku wystąpienia prądu przeciążeniowego i zwarciowego może rozłączać i załączać zasilanie. Charakterystyczną cechą wyłączników jest sygnalizacja utworzenia przerwy w obwodzie.

Wyłączniki możemy podzielić na dwa podstawowe typy: wyłączniki manewrowe oraz zabezpieczające. Pierwsze z nich pozwalają na załączanie i wyłączanie zasilania, zaś drugie umożliwiają samoczynne wyłączenie zasilania w przypadku wystąpienia sytuacji awaryjnych. Przykładem wyłącznika pierwszego typu (manewrowego) może być łącznik oświetlenia, zaś przykładami wyłączników zabezpieczających mogą być instalacyjne wyłączniki nadmiarowo-prądowe oraz wyłączniki różnicowo-prądowe.

Odłącznik

Zadaniem odłącznika w instalacji elektrycznej jest stworzenie bezpiecznej przerwy izolacyjnej. Załączanie lub wyłączanie przy pomocy odłącznika realizowane jest najczęściej w stanie bezprądowym lub przy płynących prądach o niewielkich wartościach – znacznie mniejszych od wartości znamionowych.

Rozłącznik

Rozłącznikiem nazywamy łącznik elektryczny który wykorzystuje się do wyłączania prądów roboczych, których wartość nie przekracza 10-krotności prądu znamionowego. Najpopularniejszym przykładem rozłączników są styczniki.
Stycznik - Przykład rozłącznika

Kolory przewodów fazowych L1 L2 L3

W poprzednim artykule zajęliśmy się tematem podstawowych oznaczeń w elektryce opisaliśmy tam jakimi skrótami oznacza się w elektryce przewody fazowe oraz przewód neutralny. Teraz pójdziemy o krok dalej i zajmiemy się tematyką oznaczeń i kolorów przewodów fazowych w instalacji 3-fazowej.

Oznaczenia faz w instalacji 3F

Obecnie przewody fazowe w instalacji 3-fazowej oznaczane są za pomocą następujących symboli:

  • L1 – faza 1,
  • L2 – faza 2,
  • L3 – faza 3,

W starszych instalacjach można również spotkać oznaczenia:

  • U – faza 1,
  • V – faza 2,
  • W – faza 3,

Kolory faz L1 L2 L3

Zgodnie z polską normą PN-HD 308 S2 – “Identyfikacja żył w kablach i przewodach oraz w przewodach sznurowanych” w instalacjach elektrycznych, układach rozdzielczych oraz w zasilaniu stałych i ruchomych odbiorników energii elektrycznej przewody fazowe powinny być oznaczane następującymi kolorami: brązowy, czarny, szary. Co prawda norma nie przypisuje bezpośrednio koloru do danej fazy jednak sugerując się kolejnością kolorów przewodów podaną w tabeli oraz wzorując się na niemieckiej normie DIN VDE 0293-308 “Identification of cores in cables and flexible cords by colours” zaleca się przyjęcie następującego sposobu oznaczania przewodów fazowych:

  • L1 – faza 1 – kolor brązowy (brown),
  • L2 – faza 2 – kolor czarny (black),
  • L3 – faza 3 – kolor szary (grey),
Oznaczenia kolorów przewodów fazowych L1, L2, L3

Oznaczenia kolorów przewodów fazowych L1, L2, L3

Wentylatory 12V do szaf sterowniczych

Współczesne systemy automatyki przemysłowej praktycznie nie mogą się obyć bez elektronicznych urządzeń sterujących – sterowników PLC, soft-startów czy przemienników częstotliwości. Urządzenia te pracują najczęściej zamknięte w szafach sterowniczych wytwarzając znaczne ilości energii cieplnej i podnosząc tym samym temperaturę wewnątrz szafy. Urządzenia elektroniczne mają jednak to do siebie, że ich żywotność znacznie spada wraz ze wzrostem temperatury, dlatego tak istotne jest dbanie o utrzymanie właściwej temperatury we wnętrzu szafy elektrycznej.

Wentylatory do szaf sterowniczych

Podstawowym sposobem utrzymania właściwej temperatury wewnątrz szafy jest sztuczne wymuszenie obiegu powietrza za pomocą wentylatorów. W dolnej części szafy umieszcza się wentylator nawiewający chłodne powietrze do wnętrza szafy, zaś w górnej wentylator odprowadzający ciepłe powietrze na zewnątrz. W tym celu najczęściej wykorzystuje się wentylatory 12V (rzadziej zasilane 24V lub 48V) o wydajności od 10 do 150 m3/h.

Dobór wentylatora

Wentylator do szafy sterowniczej 12V

Wentylator do szafy sterowniczej 12V

Dla zapewnienia prawidłowej cyrkulacji powietrza wewnątrz szafy, która zapewni utrzymanie odpowiedniej temperatury w jej wnętrzu należy dobrać wentylatory o odpowiedniej wydajności. W tym celu można posłużyć się prostym wzorem:

V = Q/(ΔT * 0,3)

gdzie:

  • V – wydajność wentylatorów wyrażona w m3/h,
  • Q – straty mocy we wnętrzu szafy – ilość wytwarzanego ciepła przez urządzenia w szafie,
  • ΔT – różnica temperatur – maksymalna dopuszczalna temperatura we wnętrzu szafy minus temperatura otoczenia.

Otrzymaną wartość zaleca się zwiększyć o 20%.

Inne metody chłodzenia

W niektórych przypadkach chłodzenie z wykorzystaniem wentylatorów może okazać się nie wystarczające – taka sytuacja ma najczęściej miejsce gdy w szafie zainstalowano urządzenia generujące znaczne ilości ciepła lub na zewnątrz szafy panuje wysoka temperatura otoczenia. W takich sytuacjach należy zastanowić się na wyborem innego rodzaju chłodzenia np.:

  • klimatyzatorów przemysłowych dedykowanych do szaf sterowniczych,
  • wymienników ciepła,
  • chłodnic przemysłowych (chillerów) lub agregatów wody lodowej,
  • chłodnic do szaf z ogniwami Peltier’a,

 

Co oznacza L i N w elektryce?

Zgodnie z pytaniem postawionym w tytule tego artykułu “Co oznacza L i N w elektryce?” postaramy się dzisiaj wyjaśnić co oznaczają przywołane litery.

Co oznacza L w elektryce?

Za pomocą litery “L” w elektryce przyjęło się oznaczać przewody fazowe. W przypadku instalacji 1-fazowej przewód fazowy oznacza się za pomocą wspomnianej już litery “L”, gdy zaś mamy do czynienia z instalacją 3-fazową wówczas dodatkowo do litery dołączany jest indeks w postaci cyfry pozwalający na oznaczenie poszczególnych faz – tak więc w tym przypadku mamy: “L1”, “L2”, “L3”. Przewody fazowe przyjęło się oznaczać kolorami: czarnym lub brązowym, a niekiedy również szarym, czerwonym oraz białym.

Należy pamiętać, że w napięcie w przewodzie fazowym względem ziemi wynosi 230V, a względem innego przewodu fazowego 400V w związku z czym dotknięcie części przewodzącej (niezaizolowanej) może skutkować porażeniem elektrycznym.

Co oznacza N w elektryce?

Kolory przewodów - N - niebieski, L - czarny lub brązowy

Kolory przewodów – N – niebieski, L – czarny lub brązowy

Literą “N” i kolorem niebieskim w elektryce oznacza się przewód neutralny – jest on niezbędny do prawidłowej pracy instalacji elektrycznej, przewód ten jest również połączony z neutralnym punktem transformatora oraz dodatkowo uziemiony – w związku z tym napięcie panujące w tym przewodzie względem ziemi wynosi 0V.

Dotknięcie części czynnej takiego przewodu “nie powinno” więc skutkować porażeniem prądem elektrycznym – celowo użyłem określenia “nie powinno” w cudzysłowie, ponieważ mogą się zdarzyć sytuacje gdy elektryk przypadkowo lub świadomie (np. w przypadku braku przewodu w innym kolorze)  poszedł krótsza drogą i wykorzystał przewód oznaczony kolorem niebieskim jako przewód fazowy. Oczywiście taka praktyka powinna być niedopuszczalna, jednak najczęściej jest tak że teoria i normy swoją drogą, a życie swoją, w związku z czym za każdym razem należy zachowywać szczególną ostrożność i sprawdzić czy przewód ten nie znajduje się pod napięciem.

Typy oświetlenia stosowane w naszych domach

Stopień jasności oświetlenia powierzchni pomieszczeń w naszym mieszkaniu w dużej mierze decyduje o naszym komforcie i zdrowiu. Mierzone w Luksach [lx] natężenie oświetlenia jest jednostką, która określa normę świetlną ze względu na funkcję, jaką spełnia pomieszczenie.

Żarówka energooszczędna - źródło światła

Żarówka energooszczędna – źródło światła

Oświetlenie biura

Najwyższą wartość 1000 lx zapewnić należy w pomieszczeniach przeznaczonych do długiej pracy wzrokowej. W momencie niedostatecznego oświetlenia naturalnego należy zadbać przede wszystkim o jakość oświetlenia podstawowego, sufitowego. Pamiętać trzeba, że to ono odpowiadać będzie za nasze samopoczucie, a zły dobór mocy żarówki może okazać się zgubny w skutkach dla wzroku. Jest to szczególnie istotne w przypadku pracowni i przestrzeni biurowej, gdzie wskazany jest wybór największych wartości mocy oświetleniowej. Oświetleniem pobudzającym do pracy jest oświetlenie halogenowe, dlatego wybór halogenu do biura będzie decyzją optymalną.

Oświetlenie kuchni i salonu

Kuchnię i salon, nie wymagające wysokich wartości natężenia oświetlenia, wyposażyć można w żarówki o mniejszej mocy. W salonie dodatkowo warto wybrać oświetlenie boczne w postaci kameralnego światła emitowanego przez kinkiety bądź lampy stojące. Wnęki w meblach zostaną świetnie wyeksponowane akcentującym oświetleniem diodowym, czy dyskretnie ukrytymi paskami ledowymi. Do oświetlenia pośredniego najlepiej wykorzystywać halogeny albo energooszczędne żarówki LED o długiej żywotności. W salonach, łazienkach oraz pokojach dziecięcych dobrze jest ponadto stosować mleczne oprawy świetlne, które dają łagodne światło niwelując ryzyko oślepienia.

Wymienione rodzaje oświetlenia można znaleźć na stronie: http://www.sklepelektryka24.pl/zarowki.html

Wymogi stawiane instalacji elektrycznej w łazienkach

W łazienkach, ze względu na podwyższoną wilgotność, instalowane urządzenia elektryczne muszą spełniać ostrzejsze wymagania dotyczące zabezpieczenia i wolno je montować wyłącznie w określonych strefach.

Łazienka - wymagania dla instalacji elektrycznej.

Łazienka – wymagania dla instalacji elektrycznej.

Strefy instalacyjne

Łazienkę dzielimy umownie na trzy strefy. Strefa 0 jest to wnętrze wanny lub brodzika, strefa 1 to zewnętrzne krawędzie brodzika do wysokości 2, 25m a strefa 2 sięga do 0, 6m od krawędzi. W strefie 0 możemy wyłącznie używać urządzeń o napięciu 12V w obudowie o stopniu ochrony IPX7, w 1 urządzenia o stopniu ochrony minimum IPX5, a w strefie 2 urządzenia i oprawy oświetleniowe w obudowie o II klasie ochronności – o symbolu podwójnego kwadratu i o stopniu ochrony co najmniej IPX4.

Rozmieszczenie gniazd elektrycznych itp.

Gniazda natomiast możemy montować poza strefą 2 czyli w minimum 60zm odległości od krawędzi brodzika lub wanny. Elementy grzejne elektrycznego ogrzewania, zgodnie z przepisami powinny być pokryte metalową siatką przyłączoną do miejscowego połączenia wyrównawczego. Wszystkie pozostałe elementy metalowe znajdujące się w łazience powinny być połączone przewodem przekroju 6mm2 z szyną główną uziemiającą znajdującą się w rozdzielni.

Jak rozmieścić gniazdka elektryczne w mieszkaniu ??

Rozmieszczanie osprzętu elektrycznego w domu lub mieszkaniu to zagadnienie, do którego często nie przywiązujemy należytej wagi. To nie jest coś, co później będziemy mogli bezkolizyjnie przenieść, więc planując remont instalacji elektrycznej lub kładąc takową w nowo budowanym lokalu warto poświęcić chwilę, by zrobić to dobrze.

Instalacja elektryczna - montaż gniazd i kontaktów.

Instalacja elektryczna – montaż gniazd i kontaktów.

Włączniki światła

Na pierwszy ogień zajmijmy się włącznikami światła, które należy umieszczać wewnątrz pomieszczeń, zaraz przy drzwiach, po tej samej stronie co klamka. Jest to najwygodniejsze i zarazem najbardziej intuicyjne miejsce, na które trafi nasza ręka. W przypadku pomieszczeń ciasnych lub narażonych na znaczną wilgoć, możemy zamontować włączniki przed wejściem, ale nie jest to regułą. Pamiętajmy jednak, że gniazdka i włączniki w pomieszczeniach mokrych, powinny mieć specjalne zabezpieczenia i być przeznaczone do tego typu pomieszczeń.

Tradycyjna wysokość montażu włączników to około 140 cm od poziomu podłogi, ale jeśli w domu są dzieci lub osoby niepełnosprawne, możemy zdecydować się na wysokość mniejszą, około 100 – 120 cm od podłogi lub nawet jeszcze niżej. Dorośli, aby włączyć światło, nie będą wtedy musieli podnosić ręki, ale nie będą musieli się nachylać.

W przypadku pomieszczeń przejściowych, można wykorzystać włączniki schodowe, które pozwolą sterować światłem z każdego końca pomieszczenia. To samo tyczy się oczywiście schodów. Nie ma sensu umieszczenia włącznika jedynie na dole, byśmy musieli schodzić, by zgasić światło na klatce schodowej.

Gniazda elektryczne

Jeśli chodzi o gniazda wtykowe, najlepiej umieścić je na wysokości 20-30 cm od podłogi w pokojach, gdzie nie będą rzucały się w oczy. W dużych salonach i na tarasach można pokusić się o umieszczenie gniazd w podłodze i osłonięcie ich specjalną maskownicą, co pozwoli nam zredukować konieczność stosowania przedłużaczy.

W kuchni gniazda wtykowe warto umieścić nad blatem lub bezpośrednio w blacie. Oczywiście dodatkowe gniazda na kuchenkę (nawet gazowa posiada elektryczną zapalarkę), elektryczny piekarnik, kuchenkę mikrofalową, zmywarkę i lodówkę warto umieścić za tymi urządzeniami, gdyż mają one stałe miejsce, Dobrze też pomyśleć o tym, by urządzenia te miały odrębne obwody – na tym etapie nie będzie to bardzo drogie, a sprzęt ten może przeciążyć sieć. Ponadto dobrze mieć około czterech – pięciu gniazd z łatwym dostępem do blatu, do których podłączyć możemy toster, ekspres do kawy, mikser czy robot kuchenny. W łazience gniazda wtykowe umieszczamy na wysokości bliskiej włącznika światła, bo podłączać będziemy do nich głównie urządzenia, z których korzystać będziemy na stojąco, takie jak na przykład suszarka do włosów. Ponadto przyda się gniazdko do podłączenia pralki, zlokalizowane niżej, za pralką (na odrębnym obwodzie). W łazience gniazda powinny być bryzgoszczelne, o oznaczeniu IP44.

Nawet w przedpokoju, gdzie nie podłączamy na stałe żadnego sprzętu przyda się gniazdko, choćby do podłączenia odkurzacza.

Dobrym pomysłem jest umieszczenie chociaż jednego gniazdka na balkonie, tak na wszelki wypadek.